داهێنان لە بیرۆکەیەکەوە دەست پێدەکات. گۆڕینی ئەو بیرۆکەیە بۆ سەرمایەیەکی بازرگانی پێویستی بە شارەزایی هەیە. ئیکۆسیستەمێکی داهێنانی گەشەسەندوو پێویستی بە پیشەیی ڕاهێنراوی باشی پاتێنت هەیە کە بتوانێت یارمەتی داهێنەران بدات بۆ وەرگێڕانی داهێنانەکانیان بۆ پاتێنت.
پرۆگرامی ڕاهێنانی نێودەوڵەتی داڕشتنی پاتێنت (IPTDP) ڕێک ئەوە پێشکەش دەکات. لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە ئەم پرۆگرامە پیشەییەکانی پاتێنت لە ٥٩ وڵاتەوە ڕاهێناوە بە یەک ئامانجەوە: تەیارکردنیان بە کارامەیی پێویست بۆ یارمەتیدانی داهێنەران بۆ داڕشتنی داواکاری پاتێنت.
زیاتر لە ١٠٠ کەسی پسپۆڕ ئەم گەشتە ٨ مانگەیان تەواو کردووە. پرۆگرامی ڕاهێنانی نێودەوڵەتی داڕشتنی پاتێنت ئەزموونێکی دەستی گشتگیر تێکەڵ دەکات کە ڕێبازێکی فێربوونی تێکەڵاو دەگرێتەبەر. بە تاقیکردنەوەی کۆتایی کۆتایی دێت بۆ تاقیکردنەوەی لێهاتووییەکانیان.
پرۆگرامەکە بۆ وڵاتان داڕێژرابوو کە بیخەنە ناو مەنهەجی ڕاهێنانی خۆیانەوە بۆ پیشەییەکانی پاتێنت. وڵاتانی ئەندام دەتوانن بە فەرمی دان بەو بڕوانامەیەدا بنێن کە لە ڕێگەی یاداشتنامەی لێکتێگەیشتن (MoU) لەگەڵ WIPO بەخشراوە. ئۆفیسەکانی IP بڕیار دەدەن کە چۆن پرۆگرامەکە بناسن، بۆ نموونە وەک کرێدت بەرەو بڕوانامەی ناوخۆیی یان خوێندنی بەردەوام. ئەمەش هاندەرێکی بەهێزتر بۆ بەشداربووان دروست دەکات بۆ بەرزکردنەوەی تواناکانیان لە داڕشتنی پاتێنت.
هەنگاریا و پاراگوای لە دوایین کۆبوونەوە گشتییەکانی WIPO بە فەرمی دانیان بە IPTDPدا نا. ئەوان بەشداری لە ئەرجەنتین، کینیا، نەیجیریا، پیرۆ، سربیا و ئۆگاندا دەکەن لە پێشکەشکردنی سوودی زیاتر بە پزیشکەکانیان.
چی وایکردووە کە پرۆگرامی ڕاهێنانی نێودەوڵەتی داڕشتنی پاتێنت جیاواز بێت؟ پرۆگرامەکە ئەزموونی دەستی پێشکەش دەکات. بەشداربووان بە ڕاهێنەرایەتی لەلایەن داڕێژەرانی پاتێنتەکانی ئاستی جیهانییەوە ڕووبەڕووی تەحەددیاتی داڕشتنی جیهانی ڕاستەقینە دەبنەوە. ئەم شارەزاییە یارمەتی پیشەگەرە نوێ و تازەپێگەیشتوەکان دەدات کە بە وردی بزانن کە پێویستە لە کوێدا باشتر بن بۆ دروستکردنی پاتێنتەکانی بەنرخی بازرگانی. ئەوان لە بەرنامەکەدا بە کارامەیییەکی تۆکمە دەردەکەون کە پێویستە بۆ وەرگێڕانی داهێنان بۆ گەشەی ئابووری.
بۆ داهێنەران، ئەمە دەستڕاگەیشتن بە پسپۆڕانی پاتێنت کە باشتر ڕاهێنراون دەگەیەنێت کە دەتوانن ڕێنمایییان بکەن لە گەشتەکەدا لە دروستکردنەوە بۆ پاراستنی ئامادە بۆ بازاڕ.
