Udushya dutangirana n'igitekerezo. Guhindura icyo gitekerezo mo umutungo w'ubucuruzi bisaba ubuhanga. Urusobe rw'udushya rutera imbere rukeneye abahanga mu by'ubuhanga bwo gupima imigabane (patents) babihuguriwe neza bashobora gufasha abavumbuzi guhindura ibihangano byabo mo ipatanti.
Gahunda Mpuzamahanga yo Guhugura Gutegura Ipatanti (IPTDP) iratanga ibyo neza. Kuva mu 2022, iyi Gahunda yahuguye abahanga mu bya patente baturutse mu bihugu 59, intego imwe ikaba ari ukubaha ubumenyi bukenewe kugira ngo bafashe abavumbuzi kwandika ubusabe bw’ipatanti.
Abanyamwuga barenga 100 barangije uru rugendo rw'amezi 8. Gahunda mpuzamahanga yo guhugura mu gutegura ipatanti ihuza ubunararibonye busesuye bukoresha uburyo bwo kwigisha buvanze. Irangirana n'ikizamini cya nyuma cyo gusuzuma ubuhanga bwabo.
Iyi gahunda yagenewe ibihugu kugira ngo biyishyire mu nteganyanyigisho yabyo ku bahanga mu bijyanye n’ipatanti. Ibihugu bigize umuryango bishobora kwemeza ku mugaragaro icyemezo gitangwa binyuze mu masezerano y’ubwumvikane (MoU) na WIPO. Ibiro bya IP bigena uburyo bwo kwemera iyi gahunda, urugero nk'impamyabumenyi igenerwa impamyabushobozi yo mu gihugu cyangwa uburezi bukomeza. Ibi bitera imbaraga zikomeye ku bitabiriye iyi gahunda zo kongera ubumenyi bwabo mu kwandika ipatanti.
Hongiriya na Paraguay byemeye ku mugaragaro IPTDP mu Nteko Rusange ya WIPO iheruka. Bifatanyije na Argentine, Kenya, Nijeriya, Peru, Seribiya na Uganda mu guha abakora akazi kabo ibindi bigenerwa.
Ni iki gitandukanya gahunda mpuzamahanga yo guhugura mu kwandika patenti? Iyi gahunda itanga ubunararibonye bufatika. Abitabiriye bakemura ibibazo byo kwandika patenti mu buryo bufatika binyuze mu bujyanama buturutse ku bandika patenti bo ku rwego rw'isi. Ubu buhanga bufasha abanyamwuga bashya n'abakiri bato kubona aho bagomba kunoza kugira ngo bubake patenti zifite agaciro mu bucuruzi. Bava muri iyi gahunda bafite ubumenyi buhagije bukenewe kugira ngo udushya twinjire mu iterambere ry'ubukungu.
Ku bavumbuzi, ibi bitanga amahirwe yo kubona impuguke mu bya patenti zahuguwe neza zishobora kubayobora mu rugendo rwo kuva ku ikorwa kugeza ku kurinda isoko.
